محاسبه ضخامت لایه سربی محافظ - رادیوگرافی تشخیصی

عضویت در خبر نامه سایت های مرتبط
سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶
        

مقاله پیش رو اشاره ای دارد به روش محاسبه ضخامت لایه های سربی ( Lead shielding ) در طراحی اتاقهای پرتو که در آنها از دستگاه مولد اشعه ایکس با حداکثر پتانسیل 150Kvp استفاده شده ( رادیوگرافی تشخیصی ) و روش کار نیز طبق گزارش 147 انجمن ملی حفاظت در برابر پرتو ایالات متحده ( NCRP Report NO.147 )  و منطبق با دز جذبی مورد تایید انرژی اتمی و موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران می باشد.) دز دریافتی مجاز در این نواحی منطبق با نواحی تحت نظارت می باشد . به مقاله کمیت ها و تعاریف مربوط به تشعشع مراجعه شود ) در این روش علاوه بر کاهش دز جذبی سالانه افراد ( در مقایسه با گزارشات قبلی این نهاد ) با کاهش میزان مصرف سرب ٬ هزینه سربکوبی نیز به میزان قابل توجهی کاهش یافته است

محاسبه ضخامت لایه سربی , اشعه نشتی , رادیوگرافی تشخیصی , Lead shielding , مولد اشعه ایکس , دز دریافتی اشعه , دز جذبی اشعه , اشعه اولیه , میدان تابش , اشعه ثانویه , شدت اشعه

مقدمه : پرتو منتشر شده از مولد اشعه تا زمانی که به مانعی برخورد کند یا منعکس شود دارای بالاترین شدت خود خواهد بود ( البته شدت اشعه با فاصله نسبت عکس دارد ) این اشعه به اصطلاح اشعه اولیه نامیده می شود .با برخورد اشعه اولیه به مانع ( عضوی از بیمار ٬تجهیزات دریافت تصویر ٬ تخت ٬ لایه های محافظ سربی و ... ) با انعکاس یا نفوذ در مانع شدت آن تضعیف می شود اشعه منعکس شده( Scattered Radiation ) و اشعه نشتی (مقداری از اشعه تولید شده در تیوب بعد از تضعیف توسط پوشش سربی کولیماتور به بیرون نشت میکند که به آن اشعه نشتی( Leakage Radiation ) می گویند معمولا ضخامت این لایه را به گونه ای در نظر می گیرند که در حداکثر شرایط کاری تیوب دز این تشعشع از 0.876mGy/h تجاوز نکند ) را تحت عنوان اشعه ثانویه که به مراتب از شدت کمتری نسبت به اشعه اولیه برخوردار هستند مورد بررسی قرار می دهند.

مانع محافظی که در مقابل اشعه اولیه قرار میگیرد محافظ اولیه و لایه های محافظ که در سایر نقاط در برابر اشعه ثانویه قرار می گیرند محافظ ثانویه نامیده می شوند در گزارش 147 انجمن ملی حفاظت در برابر پرتو ایالات متحده برای کاهش مقدار سرب مصرفی تنها قسمتی از اتاق پرتو که در برابر اشعه اولیه قرار میگیرد و بالاترین ضخامت را به خود اختصاص داده ٬ محافظ اولیه محسوب می شود.

معمولا برای مولدهای پرتو با انرژی پایین با اضافه نمودن مقدار 0.3m به هر طرف از میدان تابش پهنای محافظ اولیه را مشخص می کنند ( این میدان متناسب با بزرگترین سایز دریافت کننده تصویر و با توجه به کولیماتور تنظیم شده اندازه گیری می شود )

اما در انرژی های بالا علاوه بر پهنای محافظ اولیه شکل هندسی آن نیز از اهمیت بالایی برخوردار می باشد تا به نوعی اشعه اولیه به دام انداخته شود زیرا متناسب با انرژی اشعه اولیه ( بالای 18Mv ) اشعه ثانویه تولید شده نیز از انرژی بسیار زیادی برخوردار بوده که می توان با به دام انداختن این اشعه متناسب با زاویه و جهت انعکاس ٬ اشعه ثانویه با انرژی کمتری ایجاد نمود که بر این اساس از ضخامت محافظ ثانویه مورد نیاز کاسته می شود ( تعداد فوتون های اشعه اولیه متناسب با میدان تابش بصورت خطی تغییر می کند بنابراین درKvp ٬mA و کولیماتور ثابت چگالی اشعه انعکاسی علاوه بر زاویه انعکاس به فاصله منبع تا مانع بستگی خواهد داشت )

در بعضی سیستمهای رادیوگرافی نظیر سیستمهای جدید ماموگرافی محافظ اولیه در پشت دریافت کننده تصویر قرار گرفته و جهت بکارگیری این دستگاه تنهاباید اشعه ثانویه مورد توجه قرار گیرد بر اساس پیشنهاد شرکت های تولید کننده این گونه دستگاه ها برای جلوگیری از آثار زیانبار اشعه ثانویه می توان تنها به نصب یک پارتیشن سربی اکتفا نمود.

 Xpre: از آنجا که کلیه موانع موجود در مسیر اشعه اولیه موجب تضعیف آن می شوند ٬ در گزارش 147 تضعیف حاصل از تخت ٬ دریافت کننده تصویر و متعلقات آن به عنوان لایه محافظ مقدماتیXpre در نظر گرفته می شود ( از آنجا که عضو یا شی مورد بررسی ثابت نیستند از تضعیف ایجاد شده توسط آنها صرف نظر می شود .) این مقدار برای دریافت کننده تصویر 0.3mm و برای تخت 0.55mm سرب خواهد بود که البته بر اساس متعلقات این تجهیزات این مقادیر کمی تغییر خواهند نمود

در اینجا لازم به ذکر است که : برخلاف عقیده عموم با وجود لایه های محافظ ( سربی ) مورد استفاده در ایزولاسیون شدت اشعه در خارج از اتاق پرتو صفر نمی شود بلکه در صورتی که این لایه ها بطور مناسب محاسبه شده باشند شدت اشعه در طرف دیگر آنها تا حد مطلوب و مورد تایید مراجع قانونی تضعیف می شود

  • 1
  • 2
  • 3
  • Next

****************************************************************************

سرب کوبی صنعتی - تخصصی ( سربکوبی صنعتی )
آجر سربی و ورق سرب - انواع شیلد سربی
تجهیزات پزشکی دژپاد - ( Lead Glass ) شیشه سربی
سرب و استخراج آن در معادن ایران - lead
طراحی و ساخت اتاقک سربی
سربکوبی - شیلدینگ بخشهای رادیولوژی و رادیوتراپی ٬ پزشکی - صنعتی
پارتیشن سربی - لوازم پزشکی دژپاد
میدان تابشاشعه ثانویهاشعه اولیهمحاسبه ضخامت لایه سربیاشعه نشتیرادیوگرافی تشخیصیLead shieldingمولد اشعه ایکسدز دریافتی اشعهدز جذبی اشعهشدت اشعهسرب